Ağzıkarahan Kervansarayı (Hoca Mesud Kervansarayı)
Ağzıkarahan Kervansarayı, Aksaray-Nevşehir kara yolu üzerinde, Aksaray’a yaklaşık 15 km uzaklıkta yer almaktadır. Hoca Mesud Kervansarayı adıyla da bilinen yapı, Anadolu Selçuklu döneminin önemli eserlerindendir. Eski kaynaklarda Hoca Mes’ud Ribatı olarak anılan kervansaray, adını yakınındaki köyden almıştır.
Yapı, zengin tüccar Hoca Mesud bin Abdullah tarafından yaptırılmıştır. Kitabelere göre kapalı bölüm 1231 yılında I. Alâeddin Keykubad döneminde tamamlanmıştır. Açık avlunun tamamlanma tarihi kaynaklarda 1237 ve 1239–1240 olarak farklı verilmektedir.
Açık avlu ve kapalı bölümden oluşan kervansaray, “Sultan Han” tipi mimari özellikler taşımaktadır. Yapının köşelerinde kuleler, duvarlarında payandalar bulunmaktadır. Kesme taştan inşa edilen yapının taç kapıları, taş işçiliği ve geometrik süslemeleriyle dikkat çekmektedir.
Avlunun ortasında, dört kemer üzerine oturan yükseltilmiş bir köşk mescit bulunmaktadır. Merdivenlerle çıkılan bu yapı, kervansarayın cami işlevi gören bölümüdür. Avlunun çevresinde yolcuların konaklaması ve eşyalarını muhafaza etmesi için odalar ve revaklar yer almaktadır. Abdest alma yeri de bu bölümlerin arasındadır. Kapalı bölüm, tonozlarla örtülü mekânlardan oluşmaktadır.
Ağzıkarahan Kervansarayı, Selçuklu döneminde ticaret yolları üzerindeki konaklama, dinlenme ve güvenlik ihtiyaçlarını karşılayan kervansaray mimarisinin önemli örneklerindendir.
Konum
Adres: Ağzıkarahan, Aksaray Merkez, Aksaray, İç Anadolu Bölgesi, Türkiye
Ziyaret Gün ve Saatleri
Aşağıda belirtilen gün ve saatler arasında ziyarete açıktır.
Erişilebilirlik Özellikleri
Engelsiz erişim imkânlarının ve rehber hizmetlerinin bulunup bulunmadığı bilgisine yer verilmiştir.
- Engelsiz Erişim
- Rehberlik Hizmeti
Ziyaret Notları
Ağzıkarahan Kervansarayı’na yapılacak ziyaretlerde girişin ücretli olduğu dikkate alınmalı, ziyaret öncesinde güncel giriş koşulları öğrenilmelidir. Rehberlik hizmeti bulunmadığından öğrenciler ziyaret öncesinde yapı hakkında bilgilendirilmelidir. Ziyaret boyunca öğretmenlerin ve sorumlu yetişkinlerin uyarılarına uyulmalı, grup düzeni korunmalı ve öğretmenlerden habersiz hareket edilmemelidir. Kervansarayın avlusunda ve kapalı bölümlerinde koşulmamalı, yüksek sesle konuşulmamalı ve diğer ziyaretçileri rahatsız edecek davranışlardan kaçınılmalıdır. Taş döşemelerdeki düzensizliklere ve zemin seviyesindeki farklılıklara dikkat edilmeli, yürürken tedbirli olunmalıdır. Karanlık bölümlerde ve geçiş alanlarında dikkatli hareket edilmeli ve şakalaşma amacıyla tehlikeli davranışlarda bulunulmamalıdır. Tarihî duvarlara, kemerlere, sütunlara, tonozlara, taç kapıya ve taş süslemelere dokunulmamalı; yapı elemanlarına tırmanılmamalı, duvarlara yaslanılmamalı ve taşlar yerinden oynatılmamalıdır. Tarihî yüzeylere yazı yazılmamalı, kazıma yapılmamalı ve yapıya zarar verebilecek herhangi bir davranışta bulunulmamalıdır. Yapıdan taş, toprak veya başka bir tarihî parça alınmamalıdır. Köşk mescit ve diğer mimari bölümler incelenirken belirlenen ziyaret güzergâhının dışına çıkılmamalı, girişe kapalı alanlara girilmemeli ve güvenliği tehlikeye atacak noktalara yaklaşılmamalıdır. Fotoğraf çekilirken güvenli alanlarda kalınmalı; fotoğraf uğruna duvarlara, kemerlere veya yüksek bölümlere çıkılmamalıdır. Yiyecek ambalajları ve diğer atıklar çevreye bırakılmamalı, kervansarayın içi ve çevresi temiz tutulmalıdır. Herhangi bir tehlike, yaralanma veya olumsuzlukla karşılaşıldığında öğretmene haber verilmelidir. Öğrenciler ziyaret boyunca hem kendi güvenliklerinden hem de arkadaşlarının güvenliğini tehlikeye atabilecek davranışlardan kaçınmaktan sorumludur.
İletişim Bilgileri
Öğrenme Çıktıları
- SAB.9. Yakın çevresindeki coğrafi olay, nesne, mekân ve kişilerin konumunu algılayabilme
- SAB.10. Yakın çevresinde yer alan mekânın coğrafi koşullarını tanımlayabilme
- MAT. 1.3.4. Günlük yaşamda karşılaşılan geometrik yapılardaki geometrik şekilleri çözümleyebilme
- HB.2.4.1. Yakın çevresinde bulunan tarihî mekân ve doğal güzellikleri belirleyebilme
- HB.3.4.1. Yakın çevresindeki tarihî mekân ve doğal güzelliklerin korunmasının önemini fark edebilme
- SB.4.3.3. Yakın çevresindeki ortak miras ögelerini tanımanın önemini yorumlayabilme
- İHVD.4.3.4. Etkin bir vatandaş olarak toplumsal yardımlaşma faaliyetleri ile ilgili fikir üretebilme
- SB.5.3.1. Yaşadığı ildeki ortak miras ögelerine ilişkin oluşturduğu ürünü paylaşabilme
- SB.5.3.2. Anadolu’da ilk yerleşimleri kuran toplumların sosyal hayatlarına yönelik bakış açısı geliştirebilme
- MAT.5.3.5. Çokgenleri düzlemde ardışık olarak kesişen doğruların oluşturduğu kapalı şekiller olarak yorumlayabilme
- DKAB.5.5.3. Kültürümüzde yer alan cami örneklerini karşılaştırabilme
- DKAB.5.5.1. Dinin mimarimize etkisini çözümleyebilme
- GS.5.7.1. Sergileme mekânlarına göre müzeleri karşılaştırabilme
- MAT.6.1.7. Karşılaştığı günlük hayat ya da matematiksel durumlarda standart uzunluk ölçme birimlerini değerlendirebilme
- SB.6.3.2. VII-XIII. yüzyıllar arasında İslam medeniyetinin eğitim, bilim, hukuk, kültür, sanat ve mimari alanlarında insanlığın ortak mirasına katkılarına dair akıl yürütebilme
- SB.6.3.4. XI-XIII. yüzyıllar arasında meydana gelen siyasi faaliyetler ve askerî mücadelelerin Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşmasına etkisini özetleyebilme
- GS.6.7.1. Müze türleri ve koleksiyonları hakkında genelleme yapabilme
- SB.7.3.3. Osmanlı kültür ve medeniyet unsurlarına ilişkin oluşturduğu ürünü paylaşabilme
- SB.7.3.1. Osmanlı Devleti’nin cihan devleti hâline gelmesini sağlayan politikaları sorgulayabilme
- MAT5.1. Varlıkları konumlandırabilme
- MAT5.3. Nesneleri görsel özelliklerine göre eşleyebilme
- GS.8.7.2. Kentin tarihî dokusunu yansıtan katalog yapabilme
- GS.8.7.1. Kent kültürü ve müzeler arasındaki ilişkileri sorgulayabilme